Alain Pham | 15/09/2024
Tiếng xì xào, lách cách của cái đĩa vinyl cũ kỹ vừa chạy tới bài ‘la vie en rose’ khi mình đang vẽ một menu mới về cây cột điện trước nhà. “Quand il me prend dans ses bras; qu’il me parle tout bas; je vois la vie en rose”. Mấy lời của Edith Piaf viết cho người tình Yves Montand sau Thế chiến 2, tạm dịch ‘anh ấy ôm tôi vào lòng, thì thầm với tôi, tôi thấy cuộc đời thật đẹp biết bao.
Nó không liên quan gì tới việc đặt tên, nhưng khi ngẫm về câu hát đó, mình nghĩ mình cũng đã từng có không chỉ một cái ôm. Cái ôm của Sài Gòn, cái ôm của làng xóm, gia đình, của cuộc sống ở cái xứ Nam kỳ ấy. Cái tên ‘la vie en Nam’ xẹt qua trong vô thức mặc dù mình chưa từng có ý định, nếu xét về mặt ngữ pháp thì nó sai hoàn toàn. Chỉ là đọc cho trôi chữ quen miệng.
Nếu để diễn đạt về ‘la vie en Nam’, đó sẽ là câu chuyện về cây cột điện, có dăm ba cái bảng khoan cắt bê tông được dán đi dán lại ngày này qua tháng nọ, có cái hộp điện gỉ sét chằng chịt dây nhợ, chuyện con hẻm đặc quánh mùi sườn nướng vào mỗi sáng, có tiếng rao của xe bánh flan đi ngang đầu ngõ, tiếng mõ gõ của chú bán hủ tiếu âm vang khắp xóm.
Đắm mình trong con hẻm đó, đất trời bao la, Sài Gòn bao dung, năng lượng bao trọn cái cuộc sống ở miền Nam thuở ấy. Để hết tuổi ăn đến tuổi lớn, “leo cột điện” nhìn ra ngoài, mới thấy mình còn nhỏ bé và cuộc đời không chỉ có màu hồng. Để rồi sau này khi “il est entré dans mon coeur; une part de bonheur”, nó bước vào trái tim mình, những hồi ức trở thành một phần hạnh phúc.
Mình chỉ muốn đây là một khởi đầu gần gũi. Ở ‘la vie en Nam’ sẽ không có những kỹ thuật quá cao siêu, những nguyên liệu quá cao cấp, những hình dung quá mơ hồ. Ở ‘la vie en Nam’, sẽ là những khái niệm đơn giản được vẽ lại, có thể bằng nhiều cách khác nhau, những bài thơ được viết lại với tư cách của một cậu bé. Ở ‘la vie en Nam’, mình vẫn còn được đỗ xí ngầu, được nhảy cẩn lên vì ‘ăn’ được đứa bạn. Ở đây, mình chỉ xây dựng lại kết cấu và mùi vị, mà là mùi vị quen thuộc của mình.
‘La vie en rose’ được phát hành và nổi tiếng sau khi Piaf và Montand đã chia tay, thì ‘la vie en Nam’ được hình dung lại bằng những mảnh ký ức còn sót lại của một con hẻm xưa cũ mà mình đã rời đi rất lâu.
